Gdy sprzedajesz akcje kupione w różnych cenach i w różnym czasie, metoda kosztu podatkowego określa, które akcje są uznawane za sprzedane jako pierwsze. Ma to bezpośredni wpływ na obliczenie zysków kapitałowych i zobowiązań podatkowych.
🤓 Przykład: Kupiłeś 10 akcji po 50 USD, a następnie kolejne 10 po 100 USD. Gdy sprzedajesz 10 akcji po 120 USD, Twój zysk zależy od tego, które akcje „sprzedajesz":
- Używając FIFO: sprzedajesz akcje po 50 USD → zysk 700 USD
- Używając LIFO: sprzedajesz akcje po 100 USD → zysk 200 USD
- Używając ACB: średni koszt wynosi 75 USD → zysk 450 USD
Dostępne metody
FIFO (pierwsze weszło, pierwsze wyszło)
Najstarsze zakupione akcje są sprzedawane jako pierwsze. Jest to metoda domyślna, wymagana przez większość przepisów podatkowych na świecie.
Jak to działa: Loty zakupu są sortowane według daty, od najstarszego. Podczas sprzedaży akcje są dopasowywane do najstarszych lotów, aż do zrealizowania całej ilości sprzedaży.
Najlepsze dla:
- Większości inwestorów (to prawny standard w wielu krajach)
- Inwestorów długoterminowych, którzy chcą skorzystać z niższych stawek podatku od długoterminowych zysków kapitałowych
- Sytuacji, gdy najstarsze akcje mają najwyższy koszt nabycia
LIFO (ostatnie weszło, pierwsze wyszło)
Ostatnio zakupione akcje są sprzedawane jako pierwsze.
Jak to działa: Loty zakupu są sortowane według daty, od najnowszego. Podczas sprzedaży akcje są dopasowywane do najnowszych zakupów.
Najlepsze dla:
- Rosnących rynków (hossy), gdzie ostatnie zakupy mają wyższy koszt nabycia
- Realizowania strat podatkowych, gdy ostatnie zakupy są pod wodą
- Krótkoterminowych strategii tradingowych
HICO (najwyższy koszt)
Akcje o najwyższej cenie zakupu są sprzedawane jako pierwsze, niezależnie od daty zakupu.
Jak to działa: Loty zakupu są sortowane według kosztu jednostkowego, od najwyższego. Podczas sprzedaży najdroższe akcje są dopasowywane jako pierwsze.
Najlepsze dla:
- Minimalizowania podatku od zysków kapitałowych
- Sprzedaży zyskownych pozycji przy jednoczesnym utrzymaniu niskiego zobowiązania podatkowego
- Efektywnego podatkowo rebalansowania portfela
LOCO (najniższy koszt)
Akcje o najniższej cenie zakupu są sprzedawane jako pierwsze.
Jak to działa: Loty zakupu są sortowane według kosztu jednostkowego, od najniższego. Podczas sprzedaży najtańsze akcje są dopasowywane jako pierwsze.
Najlepsze dla:
- Lat, w których masz niskie dochody i chcesz zrealizować zyski przy niższej stawce podatkowej
- Podwyższania kosztu nabycia pozostałych akcji
- Strategii planowania majątkowego
Ręcznie (identyfikacja konkretnych lotów)
Wybierz dokładnie, które loty zamknąć podczas sprzedaży, zyskując pełną kontrolę nad wynikiem podatkowym.
Jak to działa: Tworząc transakcję sprzedaży dla pozycji z istniejącymi lotami, możesz wybrać konkretne loty za pomocą pola Lot'y transakcji do zamknięcia Wybrane loty zostaną zamknięte jako pierwsze (w kolejności, w jakiej je wybierzesz), zanim domyślna metoda kosztu podatkowego zostanie zastosowana do pozostałej ilości.
Najlepsze do:
- Zbierania strat podatkowych, gdy chcesz sprzedać konkretne lot'y „pod wodą"
- Strategicznego realizowania zysków długo- lub krótkoterminowych
- Dopasowywania konkretnych lot'ów do zarządzania regułą wash sale
- Każdej sytuacji, w której potrzebujesz precyzyjnej kontroli nad tym, które akcje są sprzedawane
Jak korzystać z ręcznego wyboru lot'ów:
- Utwórz lub edytuj transakcję sprzedaży
- Znajdź pole Lot'y transakcji do zamknięcia (pojawia się przy sprzedaży z istniejącej pozycji)
- Wybierz jeden lub więcej lot'ów z listy — są posortowane według daty zakupu wraz z pozostałą ilością
- Wybrane lot'y zostaną zamknięte w kolejności, w jakiej je wybrałeś
ACB (średni koszt nabycia)
Wszystkie akcje tego samego aktywa są łączone w pulę według średniego ważonego kosztu. Poszczególne lot'y nie są śledzone.
Jak to działa:
- Łączny koszt wszystkich akcji ÷ łączna liczba akcji = średni koszt na akcję
- Przy zakupie kolejnych akcji nowy zakup jest uwzględniany w średniej puli
- Przy sprzedaży średni koszt jest stosowany do wszystkich sprzedanych akcji
Wymagane w:
- Kanadzie: ACB jest obowiązkowe dla większości papierów wartościowych. Średnia jest obliczana dla wszystkich kont łącznie.
- Wielkiej Brytanii: Znane jako „share pooling" lub Section 104 holding. Obliczane per konto ze specjalnymi regułami dopasowania dla tego samego dnia i 30-dniowego okresu.
- Niemczech: ACB jest stosowane dla akcji zakupionych po określonych datach.
Ustawianie metody kosztu podatkowego
Możesz konfigurować metody kosztu podatkowego na wielu poziomach. Bardziej szczegółowe ustawienia zastępują ogólne.
Domyślne ustawienie projektu
Preset podatkowy przypisany do Twoich kont określa domyślną metodę obliczeń podatkowych. Wbudowane presety używają metody wymaganej przez daną jurysdykcję.
Per konto
Ustaw domyślną metodę dla wszystkich pozycji na konkretnym koncie:
- Przejdź do Ustawień konta
- Przejdź do zakładki Pozycje
- Ustaw Metoda kosztu podatkowego
Jest to przydatne, gdy masz konta w różnych jurysdykcjach z różnymi wymaganiami.
Per aktywo
Ustaw domyślną metodę dla konkretnego aktywa we wszystkich kontach:
- Otwórz Szczegóły aktywa
- Przejdź do zakładki Pozycje
- Ustaw Metoda kosztu podatkowego
Jest to przydatne dla aktywów z preferencyjnym traktowaniem podatkowym.
Dla pozycji (konto + aktywo)
Zastąp metodę dla konkretnego aktywa w konkretnym koncie:
- Otwórz Ustawienia konta lub aktywa
- Przejdź do zakładki Pozycje
- Kliknij Ustaw konto lub Ustaw aktywo , aby dodać konkretne nadpisanie
- Skonfiguruj Metodę kosztu podatkowego dla tej kombinacji
Koszt podatkowy w raportach
Raport dochodów podlegających opodatkowaniu
Raport dochodów podlegających opodatkowaniu pokazuje zamknięte pozycje wraz z ich wydatkiem (kosztem podatkowym), przychodem (wpływami ze sprzedaży) i dochodem (zyskiem/stratą). Wyświetlany koszt podatkowy odzwierciedla wybraną przez Ciebie metodę.
Ten raport nie uwzględnia Średniego kosztu nabycia!
Działa na lotach transakcji, a w przypadku pozycji używających Średniego kosztu nabycia domyślnie zastosuje metodę FIFO do przypisania lotu.
Po pogrupowaniu według Lotu transakcji możesz dokładnie zobaczyć, które loty zakupu zostały dopasowane do każdej sprzedaży — pomocne przy weryfikacji, czy zastosowano właściwą metodę.
Raport należnych podatków
Raport należnych podatków oblicza podatki na podstawie reguł Twojego presetu podatkowego. Metoda kosztu podatkowego wpływa na wartość wydatku dostępną w wyciągach Twojego presetu.
W przypadku presetów ACB wydatek odzwierciedla średni koszt w momencie sprzedaży, a nie koszty konkretnych lotów.
Zmiana metod
Jeśli zmienisz metodę kosztu podatkowego, Capitally przeliczy wszystkie historyczne powiązania jednostek pozycji. Może to zmienić Twoje historyczne zyski/straty.
Zmiana metod kosztu podatkowego wpłynie na poprzednie lata, które zostały już wypełnione!