Aktywa przynoszące odsetki, takie jak obligacje, pożyczki i kredyty hipoteczne, nie tylko leżą w Twoim portfelu. One pracują dla Ciebie, generując dochód poprzez płatności odsetkowe i spłaty kapitału. Zamiast ręcznie monitorować każdą płatność, Capitally może automatycznie obliczać te przepływy pieniężne na podstawie określonych przez Ciebie warunków.
Możesz wykorzystać tę funkcję nie tylko do modelowania aktualnie posiadanych aktywów, ale także do szacowania, jak przyszłe zmiany stóp procentowych mogą wpłynąć na Twoje portfolio, lub do porównywania różnych struktur kredytowych przed podjęciem decyzji finansowych.
Kiedy stosować wycenę opartą na odsetkach
Użyj tej metody wyceny, gdy posiadasz aktywa, które wypłacają regularne odsetki, lub gdy masz zobowiązania, od których naliczane są koszty odsetkowe. Obejmuje to:
Obligacje skarbowe i korporacyjne wypłacające kupony zgodnie z harmonogramem
Pożyczki bankowe i hipoteczne gdzie jesteś kredytobiorcą płacącym odsetki
Pożyczki społecznościowe (P2P) gdzie jesteś pożyczkodawcą otrzymującym płatności lub pożyczkobiorcą
Lokaty terminowe w których następuje kapitalizacja odsetek w czasie
Linie kredytowe i debety od których naliczane są odsetki przy ujemnym saldzie
Kluczem jest to, że wartość aktywa zmienia się w sposób przewidywalny na podstawie obliczeń odsetkowych, a nie wahań rynkowych.
Przykład hipoteki
Oto jak skonfigurować typowy 30-letni kredyt hipoteczny ze stałym oprocentowaniem:
Ustawienie | Wartość | Notatki |
|---|---|---|
Ujemne salda | Włączone | Hipoteki to zobowiązania |
Oprocentowanie p.a. | 6,0 | Twoja roczna stopa |
Kapitalizacja | Miesięcznie | Standard dla hipotek |
Płatność odsetek | Miesięcznie | Kiedy dokonujesz płatności |
Okresy | 360 | 30 lat × 12 miesięcy |
Amortyzacja | Rosnąca | Standardowa amortyzacja kredytu |
Cena początkowa | 1 | Cena za jednostkę waluty |
W przypadku kredytów o zmiennym oprocentowaniu dodaj nadpisania stóp w każdej dacie aktualizacji. Zobacz Śledzenie hipoteki , aby uzyskać pełną instrukcję konfiguracji.

Konfiguracja dodatnich i ujemnych sald
Pierwszą decyzją jest to, czy Twoje aktywo przynosi odsetki (dodatnie salda), kosztuje Cię odsetki (ujemne salda), czy jedno i drugie.
Dla aktywów inwestycyjnych jak obligacje, lokaty czy konta oszczędnościowe, włącz dodatnie salda. System obliczy przychody z odsetek oraz wszelkie otrzymane spłaty kapitału.
Dla aktywów dłużnych takich jak hipoteki, pożyczki osobiste czy karty kredytowe, włącz ujemne salda. System będzie śledzić naliczone odsetki oraz dokonywane przez Ciebie spłaty kapitału.
Dla kont hybrydowych takich jak rachunki bieżące lub linie kredytowe, możesz włączyć obie opcje. Dodatnie salda generują odsetki według jednej stopy, podczas gdy ujemne salda (debeta) obciążają Cię wyższym oprocentowaniem.
Każda strona ma niezależne ustawienia, więc Twój rachunek bieżący może zarabiać 0,5% rocznie na saldach dodatnich, podczas gdy za salda ujemne naliczane jest 15% w skali roku, z różnymi harmonogramami kapitalizacji dla każdego z nich.
Aby aktywować wybraną stronę, użyj przełącznika obok Dodatnie salda lub Ujemne salda.

Główne ustawienia odsetek
Oprocentowanie p.a. to Twoja roczna stopa procentowa. Dla obligacji 3,5% wpisz 3,5. Dla kredytu hipotecznego na 6,2% wpisz 6,2.
Kapitalizacja określa, jak często odsetki są dopisywane do Twojego salda. Kapitalizacja dzienna oznacza, że odsetki zarabiają na siebie każdego dnia. Kapitalizacja miesięczna następuje na koniec miesiąca. Większość obligacji ma kapitalizację półroczną, podczas gdy konta oszczędnościowe często dzienną.
Płatność odsetek kontroluje, kiedy faktycznie otrzymujesz (lub płacisz) odsetki. „Przy wykupie” oznacza, że wszystkie odsetki są wypłacane w terminie zapadalności aktywa – typowe dla obligacji zerokuponowych. Płatności miesięczne są standardem dla hipotek i wielu obligacji korporacyjnych.
Okresy ograniczają czas trwania obliczeń odsetkowych. 30-letnia hipoteka ma 360 okresów miesięcznych. 10-letnia obligacja ma 20 okresów półrocznych. Pozostaw to pole puste dla aktywów bezterminowych, takich jak rachunki bieżące.
Dzień miesiąca pozwala wybrać konkretny dzień miesiąca, w którym następuje kapitalizacja i wypłata odsetek. Jeśli pozostawisz to pole puste, daty zostaną obliczone na podstawie daty otwarcia.
Amortyzacja i raty balonowe
Te funkcje mają zastosowanie, gdy masz określoną liczbę okresów i regularne płatności odsetek.
Amortyzacja rozkłada spłatę kapitału na cały okres trwania pożyczki. Amortyzacja „stała” oznacza równe raty kapitałowe w każdym okresie. „Rosnąca” oznacza coraz większe spłaty kapitału w czasie.
Uwaga dotycząca amortyzacji a płatności
Jeśli suma Twoich odsetek i spłaty kapitału pozostaje stała przez cały okres kredytowania (co jest typowe dla polskich hipotek z ratami stałymi), komponent amortyzacji jest „rosnący”. Natomiast harmonogram amortyzacji „stałej” – gdzie spłata kapitału jest stała (raty malejące) – spowoduje, że całkowita kwota raty będzie z czasem maleć.
Rata balonowa określa, jaki procent kapitału jest spłacany w ostatnim okresie. 50% rata balonowa oznacza, że połowa kapitału jest spłacana przy wykupie, a reszta jest amortyzowana w trakcie trwania pożyczki.
Opcje zaawansowane
Konwencja liczenia dni wpływa na sposób naliczania odsetek między datami płatności. Wybór zależy od konkretnej obligacji:
- Actual/Actual liczy dokładną liczbę dni w każdym okresie i roku. Obligacje skarbowe USA korzystają z tej metody.
- Actual/Actual (równe okresy) również liczy dokładne dni, ale zakłada, że wszystkie okresy w roku mają tę samą długość. Sprawdza się to w przypadku obligacji z nieregularnymi harmonogramami płatności.
- 30E/360 traktuje każdy miesiąc jako 30 dni, a każdy rok jako 360 dni, niezależnie od kalendarza. Jest to powszechne w obligacjach europejskich.
- Actual/360 liczy rzeczywistą liczbę dni, ale dzieli ją przez 360 zamiast 365/366.
W razie wątpliwości sprawdź prospekt emisyjny swojej obligacji lub dokument ofertowy, aby znaleźć dokładną konwencję.
Cena początkowa to cena za obligację (wariancja wartości nominalnej), jednostkę lub udział. Dla obligacji może to być 100 PLN, natomiast dla hipotek, pożyczek lub kont marżowych należy wpisać 1.
Data rozpoczęcia pozwala nadpisać moment rozpoczęcia obliczeń odsetkowych. Przydatne przy kredytach hipotecznych, które mają jedną datę startu, ale pożyczony kapitał zwiększa się poprzez wypłaty w transzach.
Zaokrąglij cenę jednostkową stosuje się głównie do obligacji płacących odsetki poprzez kupony o stałej stopie. Twoja płatność jest wtedy obliczana poprzez pomnożenie zaokrąglonej stopy kuponowej przez liczbę posiadanych jednostek.
Rynek wtórny powoduje, że odsetki są naliczane od Data rozpoczęcia, zamiast od daty otwarcia pozycji. W ten sposób możesz śledzić aktywa kupione na rynku wtórnym, gdzie otrzymujesz pełne naliczone odsetki w dacie wypłaty.
Dynamiczne stopy i nadpisania
W rzeczywistości pożyczki i obligacje rzadko są statyczne. Oprocentowanie się zmienia, harmonogramy płatności ulegają przesunięciom, a życie pisze własne scenariusze. System nadpisywania pozwala precyzyjnie modelować te zmiany.
Jak działają nadpisania
Kliknij „Dodaj stopę”, aby utworzyć nadpisanie, które zacznie obowiązywać w określonym dniu. Możesz nadpisać dowolne ustawienie – oprocentowanie, częstotliwość płatności, harmonogram amortyzacji, a nawet liczbę pozostałych okresów.

System stosuje nadpisania w kolejności chronologicznej. Jeśli masz stawkę bazową 4% i dodasz nadpisanie zmieniające ją na 6% od 1 stycznia, stopa wzrośnie do 6% w tym dniu i pozostanie na tym poziomie do następnego nadpisania (lub do zapadalności aktywa).
Wszelkie zmiany wchodzą w życie przy następnej kapitalizacji lub terminie płatności!
Modelowanie zmian stóp
Kredyty hipoteczne ze zmiennym oprocentowaniem: Twój kredyt zaczyna się od 3,5% i jest aktualizowany co roku w oparciu o stawki rynkowe (np. WIBOR). Dodaj nadpisania dla każdej daty aktualizacji z przewidywanymi stawkami.
Obligacje typu step-up: Obligacje korporacyjne czasem oferują 4% przez pierwsze pięć lat, a następnie skaczą do 6% na pozostały okres. Dodaj nadpisanie w dniu zmiany oprocentowania.
Stawki promocyjne: Karty kredytowe często oferują 0% na start, co po 12 miesiącach wzrasta do 22%. Możesz to wymodelować za pomocą nadpisania w dacie wygaśnięcia promocji.
Wakacje kredytowe
Czasami negocjujesz wakacje kredytowe lub okresy karencji, w których tymczasowo przestajesz spłacać kapitał, ale odsetki nadal są naliczane.
Aby wymodelować wakacje kredytowe, dodaj nadpisanie zmieniające amortyzację na „Brak” w okresie karencji. Odsetki będą nadal podlegać kapitalizacji, ale kapitał nie będzie spłacany. Dodaj kolejne nadpisanie, gdy normalne płatności zostaną wznowione, w razie potrzeby korygując liczbę okresów.
Na przykład, jeśli masz 30-letni kredyt hipoteczny i bierzesz 6-miesięczne wakacje kredytowe w 5. roku, należy dodać:
- Nadpisanie na początku wakacji: Zmień amortyzację na „Brak”
- Nadpisanie na końcu wakacji: Zmień amortyzację z powrotem na „Równa”, wydłuż okresy o 6 miesięcy
Zmiana długości pożyczki
Refinansowanie lub modyfikacje pożyczki często zmieniają pozostały okres spłaty. Użyj nadpisań, aby precyzyjnie wymodelować te zmiany.
Jeśli refinansujesz kredyt hipoteczny po 5 latach i wydłużasz pozostałe 25 lat do nowego 30-letniego okresu, dodaj nadpisanie w dacie refinansowania, które zwiększa liczbę okresów z 300 do 360.
I odwrotnie, jeśli dokonujesz nadpłat, aby skrócić okres kredytowania, dodaj nadpisanie, które zmniejszy liczbę pozostałych okresów w momencie wprowadzenia zmiany.
Liczba okresów zawsze reprezentujecałkowity czas trwania pożyczki.
Planowanie scenariuszy
Ceny odsetkowe służą nie tylko do modelowania rzeczywistości – to potężne narzędzia do planowania finansowego:
Analiza szoku stóp procentowych: Dodaj nadpisania z wyższymi stopami procentowymi, aby zobaczyć, jak wzrost stóp wpłynąłby na wartość Twojego portfela.
Strategie nadpłat: Modeluj efekty dodatkowych spłat kapitału, dodając transakcje Sprzedaży lub nadpisania redukujące liczbę pozostałych okresów.
Decyzje o refinansowaniu: Porównaj obecny kredyt z potencjalnymi opcjami refinansowania, konfigurując różne scenariusze nadpisań.
Zadbaj o szczegóły
Obliczenia odsetkowe są precyzyjne, ale bezlitosne. Mały błąd w dynamicznych stopach lub częstotliwości kapitalizacji może zafałszować całą wartość portfela.
Zacznij od oficjalnej dokumentacji aktywa. Prospekty obligacji dokładnie określają, jak naliczane są odsetki. Umowy kredytowe precyzują harmonogramy płatności i mechanizmy korekty stóp.
Jeśli to możliwe, zweryfikuj swoją konfigurację na podstawie znanej płatności. Jeśli wiesz, że Twoja rata kredytu powinna wynosić 1847,33 PLN, skonfiguruj ustawienia odsetek i sprawdź, czy Capitally pokazuje taką samą kwotę.
Uzgadnianie transakcji odsetkowych
Gdy zaimportujesz lub dodasz rzeczywiste transakcje odsetkowe, Capitally automatycznie je wykryje i pominie tworzenie automatycznych płatności dla tych dat. Te zaimportowane transakcje powinny służyć jako źródło prawdy do celów podatkowych.
Uwaga: Obliczenia odsetkowe obejmują złożone zmienne, różne konwencje obliczeniowe i zasady zaokrąglania, co może powodować niewielkie różnice w obliczonych kwotach.