Polskie raportowanie podatkowe

Capitally oblicza dane niezbędne do wypełnienia polskiego zeznania podatkowego, nie generuje jednak samego dokumentu PIT. Dwa wbudowane presety obejmują opodatkowany rachunek maklerski — Konto Inwestycyjne (PIT-38, D+1) oraz Konto Inwestycyjne (PIT-38, D-1). Każdy z nich przelicza każde zdarzenie podlegające opodatkowaniu według kursów NBP, stosuje stawkę 19% i grupuje zrealizowane zyski według kraju, co pozwala wypełnić załącznik PIT/ZG; sumy należy samodzielnie przenieść do formularza lub oprogramowania do e-deklaracji.

Ten artykuł omawia kwestie specyficzne dla Polski. Informacje o tym, jak ogólnie działają presety, znajdziesz w sekcji Presety podatkowe; opis układu raportu i sposobu wyświetlania grup podatkowych znajduje się w sekcji Raport należnych podatków.

Na naszym kanale YouTube dostępny jest przewodnik w języku polskim, który przeprowadzi Cię przez cały proces — Jak rozliczać podatek z giełdy (PIT-38) z pomocą Capitally.

Konfiguracja polskiego presetu podatkowego

Przejdź do Ustawienia → Podatki, znajdź Konto Inwestycyjne (PIT-38, D+1) w sekcji Wbudowane presety i przypisz je do każdego konta, którego wyniki powinny trafić do zeznania. Preset ma już skonfigurowany kurs, metodę kosztu nabycia, grupy podatkowe oraz walutę PLN.CB — przypisanie go do kont to jedyny krok, który musisz wykonać.

1. Otwórz Ustawienia → Podatki. Wbudowane polskie presety to Konto Inwestycyjne (PIT-38, D+1), Konto Inwestycyjne (PIT-38, D-1), Konto Emerytalne (IKE, IKZE, PPK, OIPE) oraz Wynajem (ryczałt PIT-28). Wybierz jeden z dwóch presetów PIT-38 — różnią się one tym, z którego dnia kursu NBP korzystają.
2. Przypisz preset do kont. Każdy wiersz presetu posiada selektor wł., w którym możesz wskazać konta, do których ma on zastosowanie; wybierz konta z inwestycjami podlegającymi opodatkowaniu. Tego samego przypisania możesz dokonać również w polu Preset podatkowy podczas edycji danego konta.
3. Do kont IKE, IKZE, PPK i OIPE przypisz preset Konto Emerytalne. Stosuje on stawkę 0%, jednocześnie ewidencjonując przychody i koszty, dzięki czemu konta te pojawią się w raporcie z zerową kwotą do zapłaty zamiast zostać z niego usunięte.
4. Otwórz Raporty → Raport należnych podatków i sprawdź rok, za który składasz deklarację.

Z jakiego kursu walut korzysta raport

Raport należnych podatków zawsze przelicza kwoty według waluty ustawionej w presecie podatkowym. Dla obu polskich presetów PIT-38 jest to PLN.CB — oficjalny kurs NBP — brany z dnia roboczego poprzedzającego transakcję. Kwota bazowa pochodzi z Twojej transakcji, a jedynie kurs jest pobierany z tabeli NBP.

Istnieją dwie opcje polskiej waluty, a ich pomylenie jest najczęstszą przyczyną różnic w wynikach względem kursów NBP:

• PLN — kurs zamknięcia rynku forex od naszego dostawcy danych, aktualizowany około 23:59 UTC. Jest to ustawienie domyślne do przeglądania, a nie do rozliczeń.
• PLN.CB, wyświetlany jako Polski Złoty (NBP) — oficjalny kurs zamknięcia publikowany przez Narodowy Bank Polski, pobierany bezpośrednio z NBP. To z niego korzystają oba presety PIT-38.

Waluta presetu jest nadrzędna w raporcie należnych podatków: zmiana waluty widoku nie wpływa na obliczenia tego raportu. W innych miejscach — w Portfolio i w Raporcie dochodów podlegających opodatkowaniu — możesz dowolnie wybierać walutę, więc jeśli chcesz, aby te widoki zgadzały się z danymi podatkowymi, wybierz tam PLN.CB.

Dopasowanie do polskich kalkulatorów: D+1 i D-1

Jeśli podatekgieldowy.pl lub kalkulatorgieldowy.pl podają inną kwotę, powodem jest zazwyczaj nazewnictwo, a nie arytmetyka. To, co te narzędzia nazywają D-1, w Capitally nosi nazwę D+1: jest to kurs NBP z dnia roboczego poprzedzającego rozliczenie. Preset D-1 w Capitally pobiera kurs z dnia roboczego przed datą transakcji.

Obie nazwy występują wyłącznie w nazwach presetów. Różnica polega na przesunięciu daty waluty w presecie, które możesz sprawdzić w wierszu presetu w Ustawienia → Podatki:

• Konto Inwestycyjne (PIT-38, D+1) — przesunięcie T+Rozliczenie-1. Podatek jest rozliczany w dniu przeniesienia własności (T+1 na giełdach w USA, T+2 na innych rynkach), a kurs jest brany z dnia roboczego przed tym terminem. Z perspektywy daty transakcji wypada to około jeden dzień roboczy po niej, stąd wzięła się nazwa.
• Konto Inwestycyjne (PIT-38, D-1) — przesunięcie T-1. Kurs pochodzi z dnia roboczego poprzedzającego datę transakcji, a rozliczenie nie odgrywa roli.
• "D-1" w innych polskich kalkulatorach — oparte na rozliczeniu, kurs z dnia przed rozliczeniem. Jest to ta sama konwencja, co D+1 w Capitally.

Przesunięcie to ustawienie dla całego presetu, więc dotyczy również dywidend. Dywidenda nie ma luki rozliczeniowej — jej datą rozliczenia jest dzień zaksięgowania — więc w presecie D+1 dywidenda jest przeliczana według kursu z dnia roboczego przed datą zaksięgowania. To samo w sobie może powodować niewielkie różnice względem narzędzi, które stosują jedno sztywne przesunięcie do wszystkiego.

Obie interpretacje są stosowane w praktyce. Ta oparta na rozliczeniu — D+1 w Capitally — jest powszechnie uważana za bliższą literze polskiego prawa; to porównanie obu metod wyjaśnia powody takiego stanu rzeczy. Decyzja o tym, na podstawie której metody składasz deklarację, należy do Ciebie i Twojego księgowego.

Sprawdzanie zastosowanych kursów walut

Włącz kolumny Opening FX i FX Rate w Raporcie należnych podatków. Opening FX to kurs zastosowany do transakcji otwarcia; FX Rate to kurs zastosowany do transakcji zamknięcia, dywidendy lub wartości rynkowej. Dodaj kolumnę Transakcja otwarcia, a każdy wiersz pokaże obie części wraz z kursem użytym dla każdej z nich. Przełącznik Pokaż kursy walut w Polskich Złotych (NBP) nad tabelą zmienia sposób kwotowania kursu, dzięki czemu jest on wyświetlany w tej samej kolejności co w tabeli NBP.

Jeśli dana kwota nie zgadza się z innym narzędziem lub inną zakładką, sprawdź kolejno:

1. Czy polski preset jest faktycznie przypisany do konta, na którym znajduje się transakcja.
2. Czy czytasz Raport należnych podatków, a nie Raport dochodów podlegających opodatkowaniu — ten drugi przelicza wartości według waluty i przesunięcia wybranego w widoku, w dniach kalendarzowych.
3. Czy zgadzają się waluta i przesunięcie presetu, widoczne pod jego nazwą na liście Ustawienia → Podatki: powinno być PLN.CB z T+Rozliczenie-1 (preset D+1) lub T-1 (preset D-1).
4. Porównaj Opening FX i FX Rate z tabelą NBP dla tych konkretnych dat. Jeśli kurs w Capitally jest zbliżony, ale nie identyczny, prawdopodobnie porównujesz go z PLN, a nie PLN.CB.
5. Porównaj metody przed porównaniem sum — nazewnictwo D+1 i D-1 opisane powyżej odpowiada za większość różnic względem polskich kalkulatorów, a inna metoda kosztu podatkowego odpowiada za większość pozostałych.
6. Pozostałe różnice wynikają zazwyczaj ze źródła kursów FX i ich doboru czasowego. Różni dostawcy pobierają kursy w różnych momentach dnia, co powoduje niewielkie różnice w przeliczonych kwotach.

Ujemna wartość w kolumnie Podatek należny nie jest błędem: kurs jest stosowany do wyniku nawet wtedy, gdy wynik jest stratą, więc ujemna kwota oznacza stratę w danym okresie, bez podatku do zapłacenia.

Grupowanie sprzedaży według kraju dla PIT/ZG

Raport należnych podatków grupuje zyski kapitałowe według kraju, który dodaje zmienna $group Twojego presetu. Od marca 2026 r. wbudowane polskie presety grupują zagraniczne zyski kapitałowe — akcje, ETF-y i opcje — według Kraju rynku, czyli kraju giełdy, na której doszło do transakcji. Wcześniej korzystały z Kraju konta, więc jeśli utworzyłeś kopię presetu przed tą datą, może on nadal grupować dane według kraju brokera. Zamiast zakładać, że tak jest, sprawdź preset: otwarcie go w Ustawieniach → Podatki pokazuje dokumentację na karcie Szczegóły, a karta Program pokazuje właściwość, którą faktycznie dodaje polecenie Set.

Zyski u polskiego brokera są grupowane osobno, jako Dochody kapitałowe (PIT-38)/Dochody z giełdy w Polsce (PIT-8C) i powinny zgadzać się z informacją PIT-8C przesłaną przez brokera. Zyski zagraniczne trafiają do sekcji Dochody kapitałowe (PIT-38)/Zagraniczna sprzedaż akcji/ wraz z krajem — są to sumy z podziałem na kraje, o które pyta formularz PIT/ZG.

Aby zmienić używaną właściwość kraju, edytuj kopię presetu:

1. Przejdź do Ustawienia → Podatki i otwórz używany polski preset PIT-38.
2. W bloku else — tym obsługującym konta zagraniczne — znajdź polecenie Set, które dodaje wartość do zmiennej $group.
3. W selektorze właściwości wybierz Kraj konta (nazwa), Kraj rynku (nazwa) lub Kraj aktywa (nazwa).
4. Zapisz. Ponieważ oryginał jest wbudowany, przycisk nosi nazwę Sklonuj i zapisz, a Twoja edycja zostanie zachowana jako osobny preset; potwierdź przeniesienie przypisanych kont.

Trzy parametry odpowiadają na trzy różne pytania: Kraj konta to miejsce, w którym znajduje się broker lub rachunek, Kraj rynku to miejsce, w którym wykonano transakcję, a Kraj aktywa to kraj rezydencji (siedziby) danego aktywa. To, który z nich należy wpisać w załączniku PIT/ZG, zależy od interpretacji przepisów, więc ustal to ze swoim księgowym przed zmianą presetu.

Dywidendy są grupowane oddzielnie od sprzedaży i w dalszym ciągu korzystają z kraju rezydencji aktywa – Dochody kapitałowe (PIT-38)/Zagraniczne dywidendy/ plus kraj pochodzenia spółki lub kraj rejestracji ETF-u. Pełna lista parametrów, według których możesz grupować, znajduje się w Referencji presetów podatkowych, a mechanika instrukcji „Set” została opisana w sekcji Programowalne presety.

Raportowanie za część roku

Raporty podatkowe są roczne – Podatek do zapłaty jest zorganizowany według kraju i roku. Aby zawęzić raport, zmień okres dat nad raportem, a uwzględni on tylko zdarzenia przypadające na ten czas. 1fq wybiera ostatni pełny kwartał, co jest przydatne przy rozliczeniach kwartalnych, takich jak ryczałt od najmu objęty wbudowanym presetem Wynajem (ryczałt PIT-28), a wpisany ręcznie zakres, np. 2025-01 : 2025-03, wskazuje dokładne okno czasowe.

Filtruje to listę opodatkowanych zdarzeń; nie zmienia to raportu rocznego w inny formularz. W przypadku pełnego rocznego PIT-38 należy wybrać cały rok podatkowy.

Eksport danych dla księgowego

Wyeksportuj tabelę raportu jako CSV lub Excel albo skopiuj ją do schowka, korzystając z menu eksportu nad tabelą. Eksport odzwierciedla to, co widzisz na ekranie – te same kolumny, ta sama kolejność, te same wiersze – dlatego przed eksportem włącz kolumny Kurs otwarcia, Kurs FX oraz notatki. Zobacz Eksportowanie danych, aby poznać dostępne formaty.

Warto zapisać dwie rzeczy, póki jeszcze o nich pamiętasz: własna notatka presetu – jego opis dotyczący tego, co obejmuje i gdzie się kończy – jest widoczna w raporcie Podatek do zapłaty w sekcji Zastosowano presety podatkowe, pod przyciskiem Dowiedz się więcej, a instrukcje „Add Note” dołączają notatki do poszczególnych zdarzeń podatkowych. Ta sama notatka znajduje się na karcie Parametry danego presetu w Ustawienia → Podatki, a w przypadku wbudowanych polskich presetów możesz ją przeczytać w projekcie demonstracyjnym bez posiadania konta. Zapisz, pod jaką konwencją się rozliczyłeś – D+1 czy D-1 – oraz według którego parametru kraju grupowałeś dane. W przyszłym kwietniu to właśnie te informacje będą Ci potrzebne.

Ograniczenia, o których warto wiedzieć

Przy rozliczaniu się z Capitally istotne są trzy ograniczenia: narzędzie generuje liczby, a nie gotowy formularz PIT; kursy NBP są dostępne dopiero od 2 stycznia 2002 r., a kursów walut nie można edytować ręcznie. Żadne z nich nie blokuje standardowego PIT-38, ale granica 2002 roku może całkowicie zatrzymać obliczenia.